İran ve Taliban Arasındaki İşbirliği Giderek Artıyor

CBS News'te Lara Logan imzasıyla yayınlanan bir analizde, İran'ın Taliban'a verdiği askeri desteğe dikkat çekiilerek İran'ın ABD'yi zora soktuğu ileri sürüldü.

Analizi sunuyoruz:

Kadim Herat şehri Afganistan’ın en iyi korunan sırrı. Bu şehir yıllardan beri 24 saat kesintisiz elektriğin ve giderek gelişen bir ekonominin tadını çıkarıyor. Fakat bu durumu ABD çabalarına değil, İran’a borçlular.

Herat tam da Afganistan’ın İran sınırında kurulu ve iki ülke arasındaki güçlü ekonomik ilişkilerin tesisinde önemli bir kavşak noktası konumunda. Fakat son zamanlarda İran’ın farklı bir yatırımda bulunduğu gözlemlenmekte ve bu durum ABD’yi giderek daha fazla endişelendiriyor: Taliban’ı desteklemesi.

7. Özel Kuvvetler Birliğinden bir Amerikan askeri Taliban yanlısı bir köyde tüfekler tarafından fırlatılabilen el bombaları bulmuş ve kendi tecrübelerine dayanarak bunların İran malı olduğunu söylüyor. Bu asker “İranlılar bizim elimizdeki silahların aynısını üretiyor ve hatta üzerlerine İngilizce yazılar yazıyorlar. Fakat bu silahların seri numaraları bizimkilere uymuyor” şeklinde konuşuyor.

Bu bulgu, Amerikalı komutanların ve askerlerin Afganistan’da son dönemlerde giderek artan bir sıklıkla tanık oldukları bir gerçeği doğruluyor: İran ve Taliban arasındaki işbirliğinde görülen yükselişi.

Özel savaş uzmanı David Kilcullen “İranlıların kendilerini tehdit altında hissettiklerine inanıyorum. Bu yüzden ABD’nin Afganistan’da olabildiğince darbe yemesini kendi lehlerine görüyorlar” diyor.

İran ile sınır olan batı Afganistan Amerikan güçleri için bir mezarlık haline dönüşmekte hızlıca. Bu bölgede savaşın başlangıcından sonraki ilk yılda yalnızca 4 olan Amerikan kaybı sadece geçen 5 ayda 13’e yükselmiş.

Amerikalı askeri uzmanların CBS Habere bildirdiklerine göre İran Afgan cephesine para ve silah gönderiyor. Fakat Amerikalı komutanlara bu konu hakkında konuşma izni verilmiyor ve bu kişiler İran’ın giderek artan bu ölümcül müdahalesi hakkında ABD’nin nasıl bir strateji izleyeceğini de bilmiyorlar.

Irak cephesinin en ölümcül silahları olan yol kenarına yerleştirilen güçlendirilmiş bombalara (EFP) artık Afganistan’da da rastlanılıyor.

Amerikan Humvee jiplerini avlayan zırh delici bombalar da İran’ın bu özel ürünlerinden.

Bundan daha endişe doğurucu şeyse Amerikan istihbaratının İran’ın Taliban’a karadan havaya füzeler gönderdiğine inanması, zamanında ABD’nin Ruslara diz çöktürmeleri için Afgan direnişine gönderdiği silahların aynılarından yani!

Bruce Reidel, Brookings Enstitüsündeki konuşmasında “Bu savaşı kaybetmeye her gün daha fazla yaklaşıyoruz” dedi. Reidel, bu yılın başlarında, Obama yönetiminin Afganistan ve Pakistan’daki savaşındaki stratejisinde gözden geçirmeye gitmesine ön ayak olan kişi. Reidel İran konusunda da endişeli.

Reidel “ABD-İran ilişkilerinin bugünlerde giderek zorlaşan bir dönemece girdiği çok açık. Eğer Tahran’da oturuyor olsaydım Amerikalılara en çok nasıl zarar verebileceğim üzerinde düşünürdüm ve bunu da Obama’nın Afganistan’daki savaşı üzerinden sağlardım” diyor.

İran, ABD’nin güney ve doğu Afganistan’daki limitlerini zorladığını ve bu yüzden de batıda yeni bir cephe açmasının işlerini daha da zorlaştıracağını düşündüğünü biliyor.

Reidel “Şimdi bile işimiz çok zor ve bu ilerde daha da artabilir. Bir anlamda İran üzerimize yeni bir uyarı ateşi açmış durumda” dedi.

Yükselen İran tehdidi Afganistan’daki ABD varlığı için işlerin daha da kötüleşebileceği anlamına geliyor.

* CBS News'te yayınlanan bu analiz Kemal Saral tarafından İsra Haber için çevrildi.